Dlaczego zima 2025 zaskoczyła rodziców dzieci z problemami sensorycznymi? Fala zachorowań i kontrowersyjne zmiany w edukacji!

Grudzień 2025 postawił przed rodzicami dzieci z problemami sensorycznymi szczególne wyzwanie: rekordową liczbę zachorowań i burzliwą dyskusję o przyszłości edukacji. Dla rodzin pracujących nad integracją sensoryczną nadeszły dni, kiedy zdrowie fizyczne splata się z deregulacją układu nerwowego, a szkolny system przechodzi transformację budzącą skrajne reakcje.

Grypa i RSV przeszkadzają w terapii

Dane z końca roku są alarmujące. Dr Paweł Grzesiowski, Główny Inspektor Sanitarny, ogłosił 22 grudnia 2025 r., że zapadalność na grypę osiągnęła 80 przypadków na 100 tys. mieszkańców – to około 30 tysięcy nowych zachorowań tygodniowo. Prognozy na ostatni tydzień roku przewidywały podwojenie tej liczby do 140-150 przypadków.

Równie niepokojący okazał się wzrost zakażeń wirusem RSV, szczególnie groźnym dla najmłodszych – dzieci do drugiego roku życia. Samo województwo łódzkie odnotowało w pierwszej połowie grudnia liczne przypadki wśród maluchów.

Kiedy choroba atakuje zmysły

Dla wrażliwców sensorycznych infekcja to coś więcej niż sprawa medyczna. To prawdziwy atak na układ nerwowy, który przejawia się:

• obostrzeniem czucia skóry – nawet mięciutka piżama czy pościel stają się nie do wytrzymania,
• zaburzoną reakcją na ciepło i zimno – gorączka całkowicie dezorganizuje termoregulację,
• kłopotami z jedzeniem – gdy ból gardła spotyka istniejącą już niechęć do pewnych tekstur,
• chaosem emocjonalnym – organizm walczy z wirusem i nie ma siły na samoregulację.

Protip: Gdy dziecko gorączkuje i reaguje nadwrażliwie na dotyk, zrezygnuj z masaży czy głębokiego ucisku. Spróbuj zamiast tego „kokonowania” (szczelne owinięcie kołdrą, o ile dziecko to lubi i gorączka nie jest wysoka) albo po prostu przyciemnij pokój, żeby ograniczyć bodźce wzrokowe. Pamiętaj – po ciężkiej infekcji wracajcie do zajęć SI stopniowo. Układ nerwowy potrzebuje czasu na regenerację po zmaganiach z patogenem.

Edukacja Zdrowotna budzi kontrowersje

Nowy przedmiot, który zastąpił WDŻ, od początku napotyka opór. W podlaskich szkołach frekwencja na zajęciach spadła dramatycznie – w starszych klasach rezygnuje nawet 90% uczniów. Grudniowe protesty rodziców, wspieranych przez konserwatywne organizacje, odbywały się pod hasłem “Tak dla edukacji, nie dla deprawacji”.

Jak to wpływa na dzieci neuroatypowe?

Wyzwanie	Wpływ na dziecko z SI/ASD	Rekomendacja
Abstrakcyjne pojęcia o relacjach	Problemy ze zrozumieniem metafor i niuansów społecznych	Edukacja w domu, prosty, konkretny język
Reakcje rówieśników (śmiech, komentarze)	Nadwrażliwość słuchowa, lęk przed chaotycznymi zachowaniami	Wcześniejsze przygotowanie, opcja wyjścia z klasy
Tematy granic ciała i dotyku	Trudności z rozpoznawaniem własnych granic u dzieci z problemami proprioceptywnymi	Wcześniejsza praca z mapowaniem ciała

Pedagodzy przyznają, że młodzież często reaguje “głupkowatymi żartami i chichotem” na tematy związane z seksualnością, co pokazuje brak właściwego przygotowania do prowadzenia takich zajęć.

Protip: Nie czekaj, aż szkoła poradzi sobie z tematem. Naukę o ciele i granicach („To moja przestrzeń, nikt nie może mnie tu dotykać”) rozpocznij w domu, używając prostego, anatomicznie poprawnego słownictwa – dla dzieci z trudnościami w rozumieniu abstrakcji taki język jest znacznie łatwiejszy. Jeśli twój maluch ma nadwrażliwość dotykową, te lekcje to świetna okazja, by nauczyć go asertywności wobec niechcianego dotyku – nawet tego pozornie przyjacielskiego „poklepywania po ramieniu”.

Nowe odkrycia naukowe zmieniają perspektywę

Ostatni miesiąc roku przyniósł fascynujące badania, które mogą przekształcić nasze podejście do terapii integracji sensorycznej.

Astma i błędnik – zaskakujący związek

Świeże analizy ujawniają korelację między schorzeniami atopowymi (astma, AZS) a sposobem przetwarzania bodźców sensorycznych. Dzieci chorujące na astmę wykazują większą wrażliwość na bodźce przedsionkowe – ruch i zmiany położenia – w porównaniu z grupą kontrolną.

Odkrycie ma realne konsekwencje terapeutyczne: dziecko, które „unika huśtawki” i zmaga się z astmą, niekoniecznie jest po prostu lękliwe – jego układ oddechowy i błędnik mogą współdziałać w sposób, którego dotąd nie rozumieliśmy.

Protip: Pracując z dzieckiem astmatycznym, zachowaj szczególną ostrożność przy intensywnej stymulacji przedsionkowej – gwałtowne obroty czy kręcenie mogą wywołać silniejszą reakcję wegetatywną (nudności, zawroty) niż u innych dzieci. Zacznij od delikatnych ruchów liniowych – huśtanie w przód i w tył.

Fidget toys – nauka przyznaje rację rodzicom

Grudniowe badanie rozstrzyga wieloletnią dyskusję: zabawki antystresowe (gniotki, spinnery, fidgety) rzeczywiście pomagają w samoregulacji zarówno dzieciom neurotypowym, jak i tym ze spektrum autyzmu.

Kluczem jest jednak dobór zabawki do indywidualnego profilu:

• sensory seeker (poszukiwacz wrażeń) potrzebuje mocnych bodźców – twardych gniotek, cięższych spinnerów,
• sensory avoider (unikający) – miękkich, cichych zabawek bez jaskrawych kolorów,
• dzieci z deficytami proprioceptywnymi – zabawek stawiających opór, dających wyraźną informację zwrotną o sile.

Nauka pływania wymaga indywidualnego podejścia

Nowe analizy podkreślają, że dzieci ze spektrum autyzmu potrzebują dostosowanego programu nauki pływania. Standardowe zajęcia mogą zawodzić ze względu na specyficzne reakcje sensoryczne – od panicznego lęku przed chlapnięciem wody w twarz po całkowity brak poczucia zagrożenia i głębokości.

Rodzicielstwo w 2026: koniec z perfekcją

Schyłek 2025 przynosi wyraźną zmianę w podejściu do wychowania. Wyczerpani rodzice mówią „stop” wyidealizowanym standardom.

Trzy istotne przemiany:

1. Koniec z ekstremalnym „gentle parenting”

Odchodzimy od wizji rodzica-męczennika bez własnych granic. Pojawia się wyważone rodzicielstwo, w którym dorosły dba również o siebie. Dla opiekuna dziecka z problemami SI to fundamentalna zmiana – spokojny, zrównoważony układ nerwowy rodzica stanowi podstawę koregulacji z podopiecznym.

2. Prywatność zamiast „sharentingu”

Sprzeciw dorastających dzieci influencerów odsłonił ciemną stronę upubliczniania życia potomstwa. W nadchodzącym roku będzie mniej presji na „doskonałe” filmiki z terapii, a więcej autentycznej, cichej pracy w zaciszu domu.

3. Powrót do ryzykownych zabaw

Całkowity nadzór ustępuje miejsca zabawom na świeżym powietrzu – wspinaczkom, skokom, ćwiczeniom równowagi. To niezbędny element rozwoju propriocepcji i układu przedsionkowego!

Jak przetrwać koniec roku

Wobec danych o grypie i przedświątecznym napięciu, końcówka 2025 wymaga przemyślanej strategii:

Sylwester przyjazny wrażliwcom:

• przygotuj słuchawki wyciszające wcześniej – wiele dzieci reaguje strachem już na pojedyncze petardy w ciągu dnia,
• rozważ domowe świętowanie o 20:00 z własnym „odliczaniem” (mnóstwo miast transmituje sylwestrowe odliczania z różnych stref czasowych),
• zorganizuj „bezpieczną przystań” – cichy, przyciemniony kąt z ulubionymi zabawkami.

Prezenty w ostatniej chwili:

Grudniowe trendy wskazują na ekologiczne zabawki sensoryczne – drewno, naturalne materiały zamiast grającego plastiku. Mniej syntetyków i intensywnych zapachów to większy komfort dla nadwrażliwych dzieci.

Ochrona przed nadmiarem bodźców:

W obliczu fali zachorowań unikajcie zatłoczonych centrów handlowych nie tylko z powodu wirusów, ale też ogłuszającego hałasu i intensywnych świateł, które w grudniu są szczególnie przytłaczające.

Odpuszczamy, żeby zyskać

Grudzień 2025 nauczył nas pokory. Zachorowania, edukacyjne zmiany i naukowe odkrycia pokazują wyraźnie, że doskonałość w rodzicielstwie to iluzja. W nadchodzącym roku rezygnujemy z wizji idealnego pokoju sensorycznego z Instagrama.

Najlepsza terapia sensoryczna? Natura i nienapięty rodzic, który nie wisząc nad dzieckiem, pozwala mu na odrobinę „ryzykownej” zabawy na placu. Układ przedsionkowy rozwija się przez ruch, propriocepcja przez pokonywanie oporów, a regulacja emocjonalna – przez obserwację spokojnego, wyrównanego opiekuna.

Nowy rok przyniesie kolejne wyzwania, ale i świeże możliwości. Dbajcie o siebie!